domsiostr_new

Historia powstania placówki p.w. św. Józefa w Leżajsku i działalność sióstr.

Pierwsze starania o założenie ochronki w Leżajsku podjął pod koniec XIX wieku ks. Roman Piekosiński, ówczesny proboszcz parafii. Główną przeszkodą był brak odpowiedniego lokalu. W 1898 roku Karolina Zięba przekazała zapis na rzecz przyszłej ochronki. Kolejne darowizny Antoniego Lukszandra i Marii Sawickiej pozwoliły utworzyć fundusz przeznaczony na ten cel.

Realne możliwości powstania placówki pojawiły się w 1916 roku, kiedy utworzono Komitet Ochronkowy pod przewodnictwem proboszcza, ks. Antoniego Tyczyńskiego. Zwrócił się on do Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej ze Starej Wsi z prośbą o podjęcie pracy w Leżajsku. Planowano, że siostry będą prowadzić ochronkę, uczyć dziewczęta robót ręcznych, opiekować się chorymi oraz dbać o kościół parafialny.

15 października 1916 roku pierwsze siostry przybyły do Leżajska. Wśród nich były s. Gabriela Kołodziejska i s. Józefa Stuligłowa. Początkowo zamieszkały na wikarówce, a 30 października rozpoczęły pracę z dziećmi w wynajętym budynku. Od początku troszczyły się również o bieliznę kościelną i w miarę możliwości pomagały chorym.

Warunki lokalowe były trudne, a dalszy pobyt sióstr w Leżajsku niepewny. Sytuacja poprawiła się 5 października 1917 roku, kiedy Michał Ramocki przekazał swoją własność wraz z domem na potrzeby ochronki, zastrzegając sobie dożywotnie utrzymanie. Siostry otoczyły go opieką, jednak ze względu na warunki lokalowe nadal musiały wynajmować pomieszczenia. Oprócz ochronki prowadziły również szwalnię. Mimo trudności finansowych i mieszkaniowych pozostały w Leżajsku, wspierane przez rodziców dzieci oraz miejscowego proboszcza.

Ks. Antoni Tyczyński zmarł 15 kwietnia 1925 roku, zapisując Zgromadzeniu kamienicę z ogrodem, w której siostry już wcześniej mieszkały. Nieruchomość była jednak obciążona długami, a uregulowanie spraw własnościowych wymagało kilku lat starań. Ostatecznie w 1928 roku Zgromadzenie stało się właścicielem budynku.

W kolejnych latach siostry rozwinęły działalność wychowawczą i społeczną. Nadal prowadziły ochronkę, a także pracownię szycia kołder, bielizny i haftów. Organizowały kursy szycia i robót ręcznych, opiekowały się Katolickim Stowarzyszeniem Młodzieży Żeńskiej oraz prowadziły Stowarzyszenie Kobiet.

W latach trzydziestych pojawiła się możliwość pozyskania kolejnych nieruchomości. Po śmierci Heleny Huzar rozważano przejęcie domu z przeznaczeniem na pracownię trykotarską dla dziewcząt. Zgromadzenie otrzymało również zapis domu z ogrodem przy ul. Klasztornej po Stefanii Czechowicz. Uregulowanie tych spraw przerwał wybuch II wojny światowej.

W czasie okupacji siostry nadal opiekowały się chorymi i dziećmi oraz dbały o kościół parafialny. Niemieckie władze zabroniły jednak prowadzenia ochronki przez osoby zakonne. Siostry zostały również usunięte ze swojego domu i musiały zamieszkać u osób prywatnych.

Po zakończeniu wojny w 1945 roku wznowiono działalność ochronki oraz uruchomiono internat dla około 30 uczennic Miejskiego Gimnazjum. W 1947 roku, po uregulowaniu spraw własnościowych i adaptacji domu przy ul. Klasztornej, otwarto żłobek, w którym siostry pracowały do 1960 roku. W tym samym czasie ochronkę przekształcono w kościelne Przedszkole „Caritas”.

Lata pięćdziesiąte przyniosły liczne ograniczenia ze strony władz państwowych. W 1950 roku odebrano Zgromadzeniu pole przekazane wcześniej przez Michała Ramockiego. Siostry musiały zaprzestać prowadzenia kursów szycia i nie otrzymały zgody na dalsze przyjmowanie gimnazjalistek na stancję. Mimo dużego zainteresowania przedszkolem, do którego zgłoszono 117 dzieci, władze oświatowe pozwoliły na prowadzenie tylko jednego oddziału dla 35 wychowanków.

15 lipca 1962 roku zakończyła się działalność przedszkola prowadzonego przez siostry. Wydział Oświaty przejął część zajmowanych przez nie pomieszczeń. Od tego czasu siostry utrzymywały się głównie z szycia kołder i uprawy ogrodu warzywnego.

W 1964 roku rozpoczęły katechizację dzieci przedszkolnych, a później także uczniów i młodzieży. Nadal opiekowały się kościołem parafialnym oraz kościołem filialnym pw. Jezusa Miłosiernego, mieszczącym się w dawnej cerkwi. Prowadziły oazę i scholę, a w razie potrzeby zajmowały się rozdzielaniem darów. Katechizowały również dzieci w Wierzawicach.

Po powrocie nauczania religii do szkół siostry podjęły pracę katechetyczną w trzech szkołach podstawowych, Liceum Ogólnokształcącym oraz czterech przedszkolach na terenie Leżajska i parafii. Prowadziły także parafialne grupy Oazy Dzieci Bożych i Dzieci Maryi.

W latach dziewięćdziesiątych przeprowadzono gruntowny remont budynku, co pozwoliło na ponowne otwarcie ochronki. 1 września 1995 roku rozpoczęło działalność Przedszkole im. bł. Edmunda Bojanowskiego, kontynuujące tradycję opieki nad najmłodszymi mieszkańcami Leżajska.