{"id":536,"date":"2017-03-09T23:36:28","date_gmt":"2017-03-09T22:36:28","guid":{"rendered":"http:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/?p=536"},"modified":"2017-03-09T23:36:28","modified_gmt":"2017-03-09T22:36:28","slug":"historia-lezajskiego-domu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/?p=536","title":{"rendered":"Historia le\u017cajskiego domu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Historia powstania plac\u00f3wki p.w. \u015bw. J\u00f3zefa w Le\u017cajsku i dzia\u0142alno\u015b\u0107 si\u00f3str.<\/strong><\/p>\n<p>O za\u0142o\u017cenie ochronki w Le\u017cajsku czyni\u0142 starania pod koniec XIX w. ks. Roman Piekosi\u0144ski, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 probostwo w Le\u017cajsku po wcze\u015bniejszym pasterzowaniu w Kro\u015bcienku. Nie znalaz\u0142 jednak odpowiedniego lokalu, cho\u0107 propozycji by\u0142o kilka, ale \u017cadna nie nadawa\u0142a si\u0119 na utworzenie i prowadzenie tego typu plac\u00f3wki opieku\u0144czo &#8211; wychowawczej. Jednym z pierwszych zapis\u00f3w na utworzenie ochronki w Le\u017cajsku by\u0142 legat Karoliny Zi\u0119by z roku 1898, p\u00f3\u017aniej doszed\u0142 legat Antoniego Lukszandra i Marii Sawickiej, z kt\u00f3rych zosta\u0142 utworzono fundusz na rzecz przysz\u0142ej ochronki.<\/p>\n<p>Sprawa za\u0142o\u017cenia ochronki sta\u0142a si\u0119 bardziej realna w 1916 r., kiedy utworzony zosta\u0142 Komitet Ochronkowy, a ks. Antoni Tyczy\u0144ski \u00f3wczesny proboszcz zosta\u0142 wybrany przewodnicz\u0105cym. Ks. tyczy\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Zgromadzenia Si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek NMP NP. ze Starej Wsi o przyj\u0119cie pracy na terenie Le\u017cajska. Komitet w swoich planach przewidywa\u0142 i prosi\u0142 o siostry: <em>ochroniark\u0119, kierowniczk\u0119 rob\u00f3t r\u0119cznych kobiecych, lekark\u0119 \u2013 piel\u0119gniark\u0119 chorych, kt\u00f3re mia\u0142y utrzymywa\u0107 si\u0119 z funduszu ochronki le\u017cajskiej oraz jedn\u0105 siostr\u0119 do utrzymania czysto\u015bci w ko\u015bciele, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 utrzymywa\u0107 proboszcz, gdyby fundusze by\u0142y za ma\u0142e to ilo\u015b\u0107 si\u00f3str mog\u0142aby by\u0107 na pocz\u0105tek mniejsza. Siostry S\u0142u\u017cebniczki Starowiejskie, mia\u0142y zamieszka\u0107 w wynaj\u0119tym budynku.<\/em><\/p>\n<p>Starania Komitetu okaza\u0142y si\u0119 skuteczne i ju\u017c 15 pa\u017adziernik 1916 roku Siostry przyjecha\u0142y do Le\u017cajska. Pierwszymi siostrami by\u0142y min. Gabriela Ko\u0142odziejska oraz J\u00f3zefa Stulig\u0142owa. Siostry zamieszka\u0142y pocz\u0105tkowo na wikar\u00f3wce, a od 30 pa\u017adziernika rozpocz\u0119\u0142y prac\u0119 z dzie\u0107mi w ochronce, w wynaj\u0119tym budynku. Od pocz\u0105tku siostry obj\u0119\u0142y swoj\u0105 trosk\u0105 bielizn\u0119 w ko\u015bciele parafialnym dbaj\u0105c o jej wygl\u0105d i czysto\u015b\u0107. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci s\u0142u\u017cy\u0142y chorym. Zapewnienia o samodzielnym mieszkaniu dla si\u00f3str by\u0142y bardzo nie pewne i tym samym pobyt s\u0142u\u017cebniczek sta\u0142 pod znakiem zapytania. Ks. Tyczy\u0144ski niestrudzenie czyni starania, by ugruntowa\u0107 pobyt S\u0142u\u017cebniczek w parafii le\u017cajskiej. Rok p\u00f3\u017aniej Plany Komitetu sta\u0142y si\u0119 bardziej bliskie realizacji, gdy 5 pa\u017adziernika 1917 r. Micha\u0142 Ramocki odda\u0142 ca\u0142\u0105 swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 wraz z budynkiem mieszkalnym na ochronk\u0119 dla ma\u0142ych dzieci obrz\u0105dku rzymsko \u2013 katolickiego Siostrom S\u0142u\u017cebniczkom Starowiejskim, zastrzeg\u0142 sobie do\u017cywotnie utrzymanie. Siostry opiekowa\u0142y si\u0119 p. Ramockim, mimo, \u017ce w darowanym domu z powod\u00f3w lokalowych nie mog\u0142y zamieszka\u0107, nadal mieszka\u0142y w wynaj\u0119tym budynku apteki. Opr\u00f3cz ochronki dla dzieci prowadzi\u0142y szwalni\u0119 w wynaj\u0119tym pomieszczeniu u ko\u015bcielnego. Warunki bytowe nie by\u0142y \u0142atwe i by\u0142 moment, \u017ce siostry planowa\u0142y opu\u015bci\u0107 Le\u017cajsk. Jednak rodzice dzieci, kt\u00f3re chodzi\u0142y do ochronki czynili zabiegi, by siostrom ul\u017cy\u0107 w tym niepewnym ci\u0105gle bycie. Starania te odnios\u0142y oczekiwany skutek i pomimo mieszkania i prowadzenia ochronki wci\u0105\u017c w wynaj\u0119tych r\u00f3\u017cnych pomieszczeniach i budynkach, siostry trwa\u0142y na powierzonych im odcinkach pracy.<\/p>\n<p>Ks. Tyczy\u0144ski, kt\u00f3ry by\u0142 przychylny siostrom zmar\u0142 15 kwietnia 1925 r. zapisuj\u0105c w swoim testamencie Zgromadzeniu realno\u015b\u0107 gruntow\u0105 (kamienica z ogrodem), w kt\u00f3rej ju\u017c wcze\u015bniej siostry mieszka\u0142y. Jednak realno\u015b\u0107 by\u0142a obci\u0105\u017cona d\u0142ugami, dlatego dom mia\u0142 zosta\u0107 wystawiony na licytacj\u0119. W kamienicy by\u0142y pokoje zapisane na w\u0142asno\u015b\u0107 przez ks. Tyczy\u0144skiego gospodyni oraz siostrzenicy, co te\u017c stanowi\u0142o pewna przeszkod\u0119 w za\u0142atwieniu wszystkich formalno\u015bci urz\u0119dowo &#8211; sadowych. Wykonawcy testamentu czynili starania, by realno\u015b\u0107 pozosta\u0142a jednak w rekach Zgromadzenia. Po nie ma\u0142ych problemach z lokatorami i z wci\u0105\u017c rosn\u0105cymi op\u0142atami oraz procentami z d\u0142ug\u00f3w ci\u0105\u017c\u0105cych na kamienicy Zgromadzenie wesz\u0142o w posiadanie tej realno\u015bci w 1928 roku. W latach nast\u0119pnych ju\u017c w swoim domu siostry rozpocz\u0119\u0142y prowadzenie pracowni szycia ko\u0142der, bielizny i haft\u00f3w. Gromadzi\u0142y m\u0142odzie\u017c \u017ce\u0144sk\u0105 zrzeszon\u0105 w Katolickim Stowarzyszeniu M\u0142odzie\u017cy \u017be\u0144skiej oraz prowadzi\u0142y Stowarzyszenie Kobiet. Prowadzi\u0142y kursy szycia i rob\u00f3t recznych. Pdstawow\u0105 prac\u0105 nie zmiennie by\u0142a praca z dzie\u0107mi w ochronce. W latach trzydziestych zgromadzenie otrzyma\u0142o zapis realno\u015bci po \u015bp. Helenie Huzar, z przeznaczeniem na pracowni\u0119 trykotarska dla dziewcz\u0105t.Siostry opiekowa\u0142y si\u0119 p. H. Huzar przed \u015bmierci\u0105, cho\u0107 darowizny Zgromadzenie nie przyj\u0119\u0142o. Realno\u015b\u0107 t\u0119 zasiedli\u0142y siostry Duchaczki, ale gdy w 1938 r. wyjecha\u0142y z Le\u017cajska, Kuria Biskupia w Przemy\u015blu zaproponowa\u0142a Zgromadzeniu przej\u0119cie domu na cele Zgromadzenia. W tym samym czasie po zmar\u0142ej Stefanii Czechowicz otrzyma\u0142y dom z ogrodem przy ul. Klasztornej. Rozpatrzenie i za\u0142atwienie spraw obu dom\u00f3w zosta\u0142o przerwane wybuchem wojny, a w obu budynkach zamieszkali lokatorzy.<\/p>\n<p>W latach okupacji siostry zajmowa\u0142y si\u0119 dzie\u0107mi, chorymi i dba\u0142y o ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny. Zosta\u0142y usuni\u0119te z domu przez wojsko i przez ten czas mieszka\u0142y prywatnie. Zawieszona zosta\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 ochronki z powodu zakazu okupanta prowadzenia tego typu zak\u0142ad\u00f3w przez osoby zakonne.<\/p>\n<p>Po wojnie w 1945 roku opr\u00f3cz ochronki utworzony zosta\u0142 internat, w kt\u00f3rym przebywa\u0142o ok. 30 uczennic Miejskiego Gimnazjum. W 1946 roku powr\u00f3ci\u0142a sprawa w\u0142asno\u015bci dom\u00f3w po \u015bp. H. Huzar oraz \u015bp. S. Czechowicz.S\u0105d Grodzki w Le\u017cajsku przyzna\u0142 Zgromadzeniu zapis Stefanii Czechowicz, gdzie po adaptacji budynku 11 lipca 1947 r. otwarty zosta\u0142 \u017b\u0142obek dla ma\u0142ych dzieci, w kt\u00f3rym siostry obj\u0119\u0142y obowi\u0105zki i pracowa\u0142y do roku 1960 (usuni\u0119te z pracy przez \u00f3wczesne w\u0142adze). Natomiast dom po p. Huzar siostry zamierza\u0142y zaj\u0105\u0107 na ochronk\u0119, realno\u015b\u0107 jednak by\u0142a cz\u0119\u015bciowo zamieszka\u0142a przez tercjarki, kt\u00f3re utrzymywa\u0142y si\u0119 min. z gruntu po \u015bp. Huzarowej, po za\u0142atwieniu formalno\u015bci urz\u0119dowych w\u0142asno\u015b\u0107 gruntowa przekazana tercjarkom. W 1947 roku ochronka zosta\u0142a przekszta\u0142cona w Przedszkole \u201eCaritas\u201d ko\u015bcielne. W 1950 roku pole po \u015bp. Ramockim zosta\u0142o zabrane na Skarb Pa\u0144stwa, siostrom pozosta\u0142 tylko ogr\u00f3d. By\u0142 to r\u00f3wnie\u017c rok przej\u0119cia diecezjalnego \u201eCaritasu\u201d przez w\u0142adze pa\u0144stwowe. Siostry w tym samym czasie zaprzesta\u0142y prowadzenia kurs\u00f3w szycia dla dziewcz\u0105t i nie otrzyma\u0142y pozwolenia na utrzymanie gimnazjalistek na stancji, <em>gdy\u017c siostry wychowuj\u0105<\/em> <em>w innym duchu(cyt. z dokumentu)<\/em>. Przedszkole cieszy\u0142o si\u0119 du\u017cym powodzeniem, przy du\u017cej liczbie zg\u0142osze\u0144 (117 dzieci), zarz\u0105d \u201eCaritas\u201d pozwoli\u0142 na otwarcie drugiego oddzia\u0142u w przedszkolu, ale wydzia\u0142 O\u015bwiaty w \u0141a\u0144cucie zabroni\u0142 pozwalaj\u0105c na prowadzenie tylko jednego oddzia\u0142u z liczb\u0105 35 dzieci. Przedszkole dzia\u0142a\u0142o do 15 lipca 1962 roku, wtedy to Wydzia\u0142 O\u015bwiaty przej\u0105\u0142 dom zajmuj\u0105c dwie sal\u0119, szatni\u0119, umywalni\u0119 oraz jedn\u0105 sypialni\u0119 si\u00f3str tworz\u0105c tam kuchni\u0119. \u017b\u0105dano jeszcze jednego pokoju jednak po stanowczej odmowie ust\u0105piono. Od tego czasu \u017ar\u00f3d\u0142em utrzymania si\u00f3str by\u0142o szycie ko\u0142der oraz prowadzenie ogrodu warzywnego. Od roku 1964 rozpocz\u0119\u0142y katechizacj\u0119 dzieci przedszkolnych p\u00f3\u017aniej szkolnych. Opiekowa\u0142y si\u0119 ko\u015bcio\u0142em parafialnym oraz filialnym p. w. Jezusa Mi\u0142osiernego (dawna cerkiew). W p\u00f3\u017aniejszych latach siostry zaj\u0119\u0142y si\u0119 katechizacj\u0105 m\u0142odzie\u017cy z le\u017cajskich szk\u00f3\u0142, przez jaki\u015b czas katechizowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c dzieci przedszkolne w Wierzawicach. Prowadzi\u0142y oaz\u0119 i schol\u0119, w razie potrzeby zajmowa\u0142y si\u0119 rozdzielaniem dar\u00f3w.<\/p>\n<p>Po przej\u015bciu religii do szk\u00f3\u0142 siostry podj\u0119\u0142y katechizacj\u0119 w 3 Szko\u0142ach Podstawowych, w Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym oraz w 4 Przedszkolach na terenie miasta i parafii. Prowadzi\u0142y spotkania w grupach przy parafialnych: Oaza Dzieci Bo\u017cych, Dzieci Maryi.<\/p>\n<p>W latach 90 \u2013 tych przeprowadzono gruntowny remont budynku i na nowo otwarto ochronk\u0119 \u2013 Przedszkole im. B\u0142. Edmunda Bojanowskiego, kt\u00f3re funkcjonuje od 1 wrzesie\u0144 1995 r. Obecnie pracuje 3 siostry. Jedna z si\u00f3str prowadzi Eucharystyczny Ruch M\u0142odych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia powstania plac\u00f3wki p.w. \u015bw. J\u00f3zefa w Le\u017cajsku i dzia\u0142alno\u015b\u0107 si\u00f3str. O za\u0142o\u017cenie ochronki w Le\u017cajsku czyni\u0142 starania pod koniec XIX w. ks. Roman Piekosi\u0144ski, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 probostwo w Le\u017cajsku po wcze\u015bniejszym pasterzowaniu w Kro\u015bcienku. Nie znalaz\u0142 jednak odpowiedniego lokalu, cho\u0107 propozycji by\u0142o kilka, ale \u017cadna nie nadawa\u0142a si\u0119 na utworzenie i prowadzenie tego typu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":537,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[35],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":538,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions\/538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lezajsk.przemyska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}